پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

معرّفی امیر محمّدصالح جغتایی و نسخه‌های دیوان وی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان
1 گروه ادبیات دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
در قرن نهم که با حمایت امیران تیموری تاریخ‌نگاری رو به فزونی می‌نهد و نوشتن تذکره با امیرعلیشیر و دولتشاه سمرقندی رواج می‌یابد، نام شاعران زیادی از این دوران ثبت شده، لیکن از بسیاری از آنان شرح حال یا دیوانی به دست نرسیده است. در این مقاله یکی از این شاعران به نام امیر محمّدصالح جغتایی معرّفی شده و شرحی از احوال وی بر اساس کتب تاریخی معاصر وی به دست داده شده است. همچنین دو نسخه از دیوان وی نیز معرفی شده است. نسخة شمارة 631 مجلس شورای اسلامی که به خط شاه محمود نیشابوری در سال974ق کتابت شده و در فهرست‌های نسخ خطی به غلط با عنوان دیوان صالح تبریزی معرفی شده است که شاعر دیگری است. همچنین نسخة شمارة 526 کاخ گلستان که عنوان آن لیلی و مجنون هاتفی است و به جز این مثنوی چند دیوان مختصر دیگر در این مجموعه گرد آمده است. تاریخ کتابت دیوان صالح از این مجموعه 943ق است. امیر محمّدصالح جغتایی از امیران و شاعران دورة تیموری است که اصل و نسبش از ترکان جغتایی است. از نوادگان غیاث‌الدین شاه ملک و فرزند امیر نورسعید است. اواخر قرن نهم درماوراءالنهر و اوایل قرن دهم در خراسان روزگار گذرانده است. در رکاب شیبک‌خان به خراسان می‌آید و پس از حکومت وی بر هرات، حامی شاعران هرات بوده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

An introduction to Amir Mohammad Saleh Joghataie and his divan manuscripts

نویسندگان English

Hamid Nezhad soleimani 1
Seyed Mahdi Tabatabaei 2
1 persian literature department of shahid Beheshti university
2 persian literature department of shahid Beheshti university
چکیده English

In the 9th century, when with the support of the Timurid Amirs, historiography increased and the writing of Tazkira became popular through the works of AmirAlishir and Dawlatshah the names of many poets from this era have been recorded, but no biographies or divans have been obtained from many of them. In this article, one of these poets has been introduced, given a description of his biography based on his contemporary historical books, and two manuscripts of his divan has been shown: Manuscript number 631 of the Islamic Council which was written by Shah Mahmoud Neishabouri in the year 974AH. This manuscript is wrongly introduced in the lists of manuscripts as the Divan of Saleh Tabrizi, who is another poet. Also, the Golestan Palace manuscript number 526 which is titled Lili and Majnoon of Hatfi, and in addition to this Masnavi, some other short divans are collected in this manuscript collection. The book Divan of Saleh from this collection dates to 943AH. Amir Mohammad Saleh Joghatai is one of the Timurid era amirs and poets, whose origin is from the Joghatai Turks. He is a descendant of Ghiyath Al-Din Shah Malek and the son of Amir Nur Saeed. He spent the end of the 9th century in Mavara al-Nahr and the beginning of the 10th century in Khorasan. He was accompanied by Shibak Khan to Khorasan and after his rule over Herat, he supported poets there,

کلیدواژه‌ها English

Persian poem
Timurid era
Emir Mohammad Saleh Joghatai
Herat
Manuscripts

عدم تعارض منافع

نویسندگانی که نام‌هایشان ذکر شده است تأیید می‌کنند که هیچ وابستگی یا مشارکتی با هیچ سازمان یا نهادی که منافع مالی (مانند حق‌الزحمه؛ کمک‌های آموزشی؛ شرکت در سخنرانی‌ها؛ عضویت، استخدام، مشاوره، مالکیت سهام یا سایر منافع مالی؛ و شهادت کارشناسی یا ترتیبات مجوز اختراعات) یا منافع غیرمالی (مانند روابط شخصی یا حرفه‌ای، وابستگی‌ها، دانش یا باورها) در موضوع یا مواد مورد بحث در این دست‌نوشته ندارند.

Conflict of Interest  

The named authors confirm that they have no affiliations or involvement with any organization or entity with financial interests (such as fees; educational grants; participation in lectures; membership, employment, consulting, stock ownership, or other financial interests; expert testimony or patent licensing arrangements) or non-financial interests (such as personal or professional relationships, affiliations, knowledge, or beliefs) in the subject matter or materials discussed in this manuscript.

  • آذر بیگدلی، لطفعلی بیگ (1378). آتشکده آذر، تصحیح میرهاشم محدّث، امیرکبیر
  • آرزو، سراج الدین علی‌خان (1383). تذکره مجمع النفایس، به کوشش زیب النسا علی خان، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان
  • اسفزاری، معین‌الدین محمّد (1339). روضات‌الجنّات فی اوصاف مدینه هرات، تصحیح سید محمّدکاظم امام، انتشارات دانشگاه تهران
  • اوحدی بلیانی، تقی الدین محمد (1389). عرفات العاشقین و و عرصات العارفین، تصحیح ذبیح الله صاحبکاری و آمنه فخر احمد با نظارت محمد قهرمان، میراث مکتوب
  • بهمن میرزا قاجار. تذکرة محمدشاهی، نسخه خطی شمارة 2879 کتابخانه مجلس شورای اسلامی
  • بهوپالی، سید علی حسن خان (1295). تذکرة صبح گلشن، چاپ سنگی مطبع شاهجهانی بهوپال، کتابخانه مجلس شورای اسلامی
  • بیانی، مهدی (1345). احوال و آثار خوشنویسان، انتشارات دانشگاه تهران
  • حسینی سنبلهی، میرحسین دوست. تذکره حسینی، چاپ سنگی مطبع نامی منشی نولکشور: لکنهو
  • خواند امیر (1380) تاریخ حبیب‌السیر، زیر نظر محمد دبیرسیاقی، چاپ چهارم، انتشارات خیام
  • درایتی، مصطفی (۱۳۹۰). فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
  • درایتی، مصطفی (۱۳۸۹). فهرستوارة دست‌نوشت‌های ایران (دنا)، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی
  • دوغلات، میرزا محمد حیدر (1383). تاریخ رشیدی، تصحیح عباسقلی غفاری فرد، میراث مکتوب
  • سام میرزای صفوی (1388). تحفه سامی، تصحیح احمد مدقق یزدی، یزد: نشر سامی
  • سمرقندی، کمال‌الدین عبدالرزّاق (1383). مطلع سعدین و مجمع بحرین، به اهتمام عبدالحسین نوایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  • شامی، نظام‌الدین (1363). ظفرنامه، به کوشش پناهی سمنانی، انتشارات بامداد
  • کمبریج (1379). تاریخ تیموریان، ترجمة یعقوب آزند، نشر جامی
  • محمدیار بن عرب قطغان (1385). مسخّرالبلاد: تاریخ شیبانیان، تصحیح نادره جلالی، میراث مکتوب
  • میرخواند، محمد بن خاوندشاه بن محمود (1380). تاریخ روضه‌الصفا فی سیره الأنبیا و الملوک و الخلفا، تصحیح جمشید کیانفر، ج7، اساطیر
  • نصرآبادی، محمدطاهر (1375). تذکره نصرآبادی، تصحیح محسن ناجی نصرآبادی، اساطیر
  • نصیری جامی، حسن (1393). مکتب هرات و شعر فارسی، انتشارات مولی
  • نواب، صدیق حسن خان (1386). تذکره شمع انجمن، تصحیح محمدکاظم کهدویی، انتشارات دانشگاه یزد
  • نوایی، علیشیر (1363). مجالس النفائس، به سعی علی اصغر حکمت، انتشارات منوچهری
  • واصفی، زین‌الدین محمود (1349). بدایع‌الوقایع، تصحیح الکساندر بلدروف، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران
  • واله داغستانی، علیقلی بن محمدعلی (1384). ریاض الشعرا، تصحیح محسن ناجی نصرآبادی، اساطیر
  • هدایت، رضاقلی خان (1381). مجمع‌الفصحا، تصحیح مظاهر مصفا، نشر امیر کبیر
  • هروی، فخری (1398). لطایف‌نامه؛ ترجمة مجالس‌النفائس امیرعلیشیر، تصحیح هادی بیدکی، انتشارات بنیاد دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن
  • یزدی، شرف‌الدین علی (1387). ظفرنامه، تصحیح و تحقیق سید سعید میرمحمدصادق و عبدالحسین نوایی، کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی
دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 7
فروردین 1404
صفحه 225-245

  • تاریخ دریافت 22 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 18 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 06 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1404