پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

نقد و تحلیل و معرفی نسخۀ خطی «شعر و شاعری» (دست نوشته‏ منتشر نشده بدیع الزمان فروزانفر در حوزۀ تاریخ ادبیات)

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران.
چکیده
استاد بدیع الزمان فروزانفر از جمله استادان بزرگ زبان و ادبیات فارسی است و آثار ارزشمندش در حوزه تاریخ ادبیات و شناخت شعر کلاسیک فارسی از جمله برترین آثار پژوهشی و علمی در این رسته است. در مقاله حاضر سعی بر این است تا ضمن معرفی یکی از دست نوشته‏های استاد فروزانفر که تاکنون منتشر نشده است، نکات قابل تأمل در این خصوص را به روش توصیفی تحلیلی مورد نقد و بررسی قرار دهیم. نسخۀ مورد پژوهش ما دست نوشته‏ای است به خط بدیع الزمان فروزانفر که با شماره 33/11577 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری می‏شود و 86 صفحه دارد. این مجموعه که نام «شعر و شاعری» را برآن نهاده‏اند با تعریف شعر آغاز می‏شود و آخرین صفحاتش پیرامون دوایر عروضی است که ناتمام مانده است. زبان این اثر فارسی و عربی است. یه این صورت که اصل اثر به زبان فارسی است، ولی شواهد بسیار زیاد شعری به زبان عربی در آن آمده و گاهی نیز توضیحات نویسنده، در خصوص فنون شعری و محاسن و معایب اشعار و وزن شعر و ... در نثر به زبان عربی بیان شده است. سبک نگارش فروزانفر در این اثر با زبانی شیوا و استوار همراه است و گاه به شیوۀ سبک نویسندگان قرون چهارم و پنجم بسیار نزدیک می‏شود. فروزانفر تعدای از اشعار خود را نیز به عنوان شاهد مثال در کنار اشعار دیگران ذکر کرده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Criticism and analysis and introduction of the manuscript "Poetry and Poetry" (Unpublished manuscript of Badio Zaman Forozanfar in the field of history of literature)

نویسنده English

Najmeh Dorri
Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده English

Professor Badi'ol Zaman Foruzanfar is one of the great masters of Persian language and literature. His valuable works in Persian literary history and classical Persian poetry are among this field's top research and scientific works. This article introduces one of Foruzanfar's unpublished manuscripts and critically examines its noteworthy points using a descriptive-analytical approach. The manuscript under study is a handwritten document by Badi'ol Zaman Foruzanfar, registered under the number 33/11577 in the Central Library of the University of Tehran, and contains 86 pages. This collection, entitled "Poetry and Poetics," begins with a definition of poetry and ends with the unfinished topic of metrical circles. The language of this work is Persian, but there are numerous examples of Arabic poetry, and sometimes explanations of poetic techniques, merits and demerits of poems, and poetic meter are given in Arabic prose. Foruzanfar's writing style in this work is fluent and solid, sometimes closely resembling the style of writers of the 4th and 5th centuries. Foruzanfar also cites some of his poems as examples alongside other poems. Some of his views in this work on the dos and don'ts of poetry are open to criticism and reconsideration. This work, along with other works by the master and as a complement to some topics, can have significant achievements for researchers in the field of Persian poetry.

کلیدواژه‌ها English

Badiul Zaman Forozanfar
poetry and poetry
history of literature
Persian poetry
manuscript

عدم تعارض منافع

نویسندگانی که نام‌هایشان ذکر شده است تأیید می‌کنند که هیچ وابستگی یا مشارکتی با هیچ سازمان یا نهادی که منافع مالی (مانند حق‌الزحمه؛ کمک‌های آموزشی؛ شرکت در سخنرانی‌ها؛ عضویت، استخدام، مشاوره، مالکیت سهام یا سایر منافع مالی؛ و شهادت کارشناسی یا ترتیبات مجوز اختراعات) یا منافع غیرمالی (مانند روابط شخصی یا حرفه‌ای، وابستگی‌ها، دانش یا باورها) در موضوع یا مواد مورد بحث در این دست‌نوشته ندارند.

Conflict of Interest  

The named authors confirm that they have no affiliations or involvement with any organization or entity with financial interests (such as fees; educational grants; participation in lectures; membership, employment, consulting, stock ownership, or other financial interests; expert testimony or patent licensing arrangements) or non-financial interests (such as personal or professional relationships, affiliations, knowledge, or beliefs) in the subject matter or materials discussed in this manuscript.

  • قرآن کریم.

    • دبیر سیاقی محمد(1386). تقریرات استاد بدیع الزمان فروزانفر درباره تاریخ ادبیات ایران ، تهران: خجسته.
    • دهخدا،علی اکبر (1385) لغتنامه، تهران: دانشگاه تهران.
    • عنترة بن شداد (1964) دیوان، تحقیق و الدراسة محمد سعید مولوی المکتب الاسلامی.
    • ------(2004) دیوان، شرحه حمدو طماس، بیروت: دارالمعرفة.
    • فردوسی،ابوالقاسم(1391) شاهنامه، تصحیح جلال خالقی مطلق، تهران: مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.
    • فروزانفر ، بدیع الزمان (1400)تاریخ ادبیات ایران بعد از اسلام تا پایان تیموریان، به کوشش عنایت الله مجیدی، تهران: شرکت چاپ و انتشارات.
    • ____________(1358) سخن و سخنوران، تهران: انتشارات خوارزمی.
    • مجموعه مقالات و اشعار استاد فروزانفر(1351) به کوشش عنایت الله مجیدی تهران: دهخدا.
    • نظامی عروضی، احمد بن عمر بن علی(1327) چهار مقاله، تصحیح محمد قزوینی، به کوشش محمد معین.
    • نسخه خطی با عنوان : تقریرات دربارۀ معانی و بیان و تاریخ نظم و نثر فارسی به شماره (201)15/11577  کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران.
    • نسخه خطی با عنوان: «صرف و نحو و علم بلاغت فارسی » به شماره 16/11577 کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران.
    • نسخه خطی با عنوان : معانی و بیان به شماره 18/11577 کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران.
    • نسخه خطی با عنوان فلسفه و حکمت و ... شماره 32/11577 کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران.
    • سند شماره 20/11577 و 30/11577 نسخه های تایپی اولیه تاریخ ادبیات ایران ، کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران.
دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 7
فروردین 1404
صفحه 167-191

  • تاریخ دریافت 25 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 14 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 02 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1404