متن شناسی انتقادی تذکره های چهار مقاله، لباب‌الالباب، نفحات‌الانس و تذکره‌الشعرا

نوع مقاله : مطالعۀ موردی - تا 6 هزار کلمه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، واحد تربت حیدریّه، دانشگاه آزاداسلامی تربت‌حیدریّه، ایران

2 دانشیار زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار،ایران

3 عضو مدعو دانشگاه آزاداسلامی تربت حیدریه، دانشیار زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار،ایران

4 استادیار زبان و ادبیّات فارسی، واحد تربت حیدریّه، دانشگاه آزاداسلامی، تربت حیدریّه، ایران

چکیده

تذکره‌ها، نسل نخستین تاریخ‌ ادبیّات‌ فارسی هستند و متن شناسی انتقادی این تذکره ها، با هدفِ چگونگی شکل‌گیری، دگردیسی ، زمینه‌های پیدایش تذکره‌ها و دوره‌بندی تاریخی و فرازو‌فرود آن‌ها را در طول تاریخ ادبی بازمی‌تاباند. آفت‌هایی مانند سطحی‌نگری، سجع‌پردازی‌، موجز نویسی و حبّ و بغض، به شماری ازاین تذکره‌های ادبی راه یافته‌است. متن شناسی تذکره‌ها، مستلزم بهره‌گیری از «تفکّر انتقادی» است تا بتوان به ارزیابی هدفمند، دقیق و علمی تذکره‌ها دست یافت، تفکّر تحلیلی و ارائه نظریّه‌های علمی را فراهم کرد، از سنّت‌های ناروا و کژمدارانة ادبی دوری گزید و خواننده را با بافت موقعیتی آفرینش متنِ تذکره‌ها آشناکرد. در این پژوهش، که جامعة آماری آن چهار تذکرة برگزیده جریان ساز(یک تذکرة پیشامغولی: چهار مقاله و سه تذکرة پسامغولی: لباب‌الالباب، نفحات‌الانس، تذکره‌الشعرا) را تا آغاز سده 10ق. در بر می‌گیرد، در چارچوبِ متن شناسی انتقادی به بررسی عناصر ساختار درونی و بیرونی مسلّط در هر عصر و نیزتوصیف و تبیین رویکردهای گوناگون شیوه‌های تذکره‌نویسی و سنّت‌شکنی و نوآوری، انگیزه‌ها خواهیم پرداخت؛ هم‌چنین می‌کوشیم با روشی تحلیلی- توصیفی، به شناخت رده‌بندی، کشف روابط و مناسبات میان تذکره‌ها، تأثیر و تأثّرات آن‌ها و به‌ویژه نقش عناصر درونی و بیرونی در تطوّرات تذکره‌نویسی دست یابیم. ارتقای سطح ژرف‌نگری و ارزش‌گذاری خوانندة امروز نسبت به متن تذکره‌ها، طبقه‌بندی و بالابردن سطح نظریّه‌پردازی ادبی آن ها، از جمله ضرورت های بهره‌گیری از متن شناسی انتقادی در بررسی و تحلیل نسل نخستین تاریخ‌ ادبیّات‌ فارسی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Textlogy of selected thazkharehs(memoirs) of Chahar maghaleh, Lobabol albab, Nafahatol ons, Tazkharatol shoarah

نویسندگان [English]

  • Toba Salmanpour 1
  • Mehyar Alavi Moghaddam 2
  • Ali Tasnimi 3
  • Mahmoud Firouzi Moghaddam 4
1 PhD student in Persian Language and Literature, Torbat Heydariyeh Branch, Islamic Azad University, Torbat Heydariyeh, Iran
2 Associate Professor of Persian Language and Literature, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran
3 Department of Persian Literature and Language,Hakim university, sabzevar, Iran.
4 Assistant Professor of Persian Language and Literature, Torbat Heydariyeh Branch, Islamic Azad University, Torbat Heydariyeh, Iran
چکیده [English]

The study of trends of memoirs, as the first generation of the history of Persian literature with a critical approach and with the aim of the formation, transformation and transformation, the origins of memoirs and their historical period and their ups and downs throughout literary history. It can be claimed that plagues such as superficiality, rhetoric, summary writing, love and hate have found their way into a number of them. The pathology textology of memoirs requires the use of "critical thinking", ability to achieve purposeful, accurate and scientific evaluation of memoirs provides analytical thinking and presentation of scientific theories, promoted the knowledge of literary theorizing, classification and classification of the history of literature, and removed literature from ethnic, ideological and political prejudices. In this research, the statistical society of which is four memoirs to 10th AH(Chahar maghaleh, Lobabol albab, Nafahatol ons, Tazkharatol shoarah),includes, in the context of the trends actual elements in each era, as well as describe and explain the various approaches to memoirs, tradition-breaking and innovation motives; We also try to use analytical-descriptive method to understand the classification, discover the relationships between the notes, their effects and effects, and especially the role of internal and external elements in the evolution of note. The aim of this article is only to plan the pathology of literary biographies through critical thinking in a number of biographies of the 10th AH, and it is obvious that the delay in the pathology of the found pests requires other opportunities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • text
  • critic
  • memoirs
  • literary history
  • mongol