پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

نسخه‌شناسی حماسۀ منثور پیلتن‌نامه، به روایت عبدالرّحمن مراغی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
عضو هیأت علمی دانشگاه حکیم سبزواری
چکیده
حماسه‌های منثور فارسی، جریان ادبی مستقلّی در تاریخ ادبیّات ایران به شمار می‌آیند که برخلاف پیشینۀ بسیار، محتوای غنی، ساختار منسجم و تنوّع و تعدّدشان نتوانسته‌اند به مانند حماسه‌های منظوم، محلّی از اعتبار داشته باشند، لذا چنان‌که باید به معرّفی و احصای آن‌ها پرداخته‌ نشده است. پیلتن‌نامه یکی از روایت‌های جریان ادبی یادشده است که داستان‌پردازی با نام «عبدالرّحمن مراغی» آن را به احتمال در اواخر قرن نهم هجری تألیف کرده است. در این پژوهش برای نخستین بار کوشیده شد تا بر پایۀ مطالعۀ تنها دست‌نویس موجود پیلتن‌نامه به تاریخ تحریر 972 ه.ق. پس از پیشگفتاری، در دو بخش به روش توصیفی - تحلیلی ، نخست وجوه نسخه‌شناختی پیلتن‌نامه بررسی شده و سپس گزارشی از مشخّصات متن‌شناسی آن در هفت پاره به دست داده شود. از آن‌جایی که پیلتن‌نامه قدمتی قابل ملاحظه و محتوایی نسبتاً غنی دارد و هم‌چنین هویّت راوی آذربایجانی آن نیز شناخته شده است، می‌تواند در تدوین تاریخ حماسه‌های منثور فارسی و ارائۀ داده‌های قابل توجّه برای پژوهشگران، منبع ارزشمندی محسوب شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Codicology of Prose Epic of Piltan-Nāmeh, Narrated By Abd-Al-Raḥmān Marāḡī

نویسنده English

Milad Ja'farpoor
Faculty member of persian language & literature in Hakim Sabzevari University
چکیده English

Persian prose epics are an independent literary movement in the history of Iranian literature, which, despite their ancient background, rich content, coherent structure, variety and high number, have not been able to have a place of prestige like verse epics, so they have not been introduced as they should be. Piltan-Nāmeh is one of the stories of the mentioned literary movement, which was probably written by a storyteller named “Abd-Al-Raḥmān Marāḡī” at the end of the 9th century of AH. In this research, it was tried for the first time to examine the only existing manuscript of Piltan-Nāmeh written on the date of 972 A.H. After the preface, in two parts, in a descriptive-analytical way, first, the codicology features of Piltan-Nāmeh have been examined, and then a report of its textual criticism characteristics are presented in seven parts. Since Piltan-Nāmeh is very old and relatively rich in content, and the identity of its Āḏarbāyjān narrator is also known, it can be considered a valuable source in compiling the history of Persian prose epics and providing significant data for researchers.

کلیدواژه‌ها English

Prose Epics
Abd-Al-Raḥmān Marāḡī
Piltan-Nāmeh
Manuscript characteristics
Codicology

عدم تعارض منافع

نویسندگانی که نام‌هایشان ذکر شده است تأیید می‌کنند که هیچ وابستگی یا مشارکتی با هیچ سازمان یا نهادی که منافع مالی (مانند حق‌الزحمه؛ کمک‌های آموزشی؛ شرکت در سخنرانی‌ها؛ عضویت، استخدام، مشاوره، مالکیت سهام یا سایر منافع مالی؛ و شهادت کارشناسی یا ترتیبات مجوز اختراعات) یا منافع غیرمالی (مانند روابط شخصی یا حرفه‌ای، وابستگی‌ها، دانش یا باورها) در موضوع یا مواد مورد بحث در این دست‌نوشته ندارند.

Conflict of Interest 

The named authors confirm that they have no affiliations or involvement with any organization or entity with financial interests (such as fees; educational grants; participation in lectures; membership, employment, consulting, stock ownership, or other financial interests; expert testimony or patent licensing arrangements) or non-financial interests (such as personal or professional relationships, affiliations, knowledge, or beliefs) in the subject matter or materials discussed in this manuscript.

  • تربیت، محمّدعلی (1314 ش). دانشمندان آذربایجان، تهران: مطبعۀ مجلس.
  • جاهد، پرویز (1380 ش). «فیروزشاه»، دانشنامۀ ادب فارسی در شبه‌قارّه، به سرپرستی حسن انوشه، ج 4، ب 3، چ 1، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  • دانش‌پژوه، محمّدتقی (1348 ش). فهرست میکروفیلم‌های کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران، ج 1، چ 1، تهران: دانشگاه تهران.
  • ستّاری، رضا، طباطبایی، سمیّه‌السادات و طباطبایی، سیّدحسین (1399 ش). «تحلیل متن و فرامتن قصّۀ فیروزشاه بدخشانی بر بنیاد الگوی پیتر جیلت»، دوفصلنامۀ نثرپژوهی دانشگاه شید باهنر کرمان، س 23، ش 48، صص 75-97. DOI:10.22103/JLL.2021.16526.2839
  • مراغه‌، عبدالرّحمن (972 ق). نسخۀ خطّی پیلتن‌نامه، به شمارۀ MS. Ouseley Add. 1، 171 برگ، کتابخانۀ بادلیان دانشگاه آکسفورد. (در دست انتشار)
  • Ethe, Ernest & Sachau, Eduard (1889). Catalogue of the Persian, Turkish, Hindustani and Pushtu manuscripts by Bodleian Library, part 1, Oxford: Clarendon Press.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 شهریور 1404

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 27 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 15 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404