پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

متن شناسی نسخۀ خطی تاریخ حیدری اثر میر حیدر حسینی رازی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تاریخ ایران پس از اسلام پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. تهران. ایران.
2 دانشیار پژوهشکده علـوم تـاریخی. پژوهشـگاه علـوم انسـانی و مطالعـات فرهنگـی. تهران. ایران.
چکیده
تاریخ حیدری، از متون تاریخی دورۀ صفوی است که توسط میرحیدر بن علی بن محمود حسینی رازی، یکی از مؤلفان و مورخان نیمه اوّل سدۀ یازدهم هجری، به رشته تحریر درآمده است. کتاب مجمع التواریخ یا زبدة التواریخ یا تاریخ حیدری، تاریخی عمومی و تألیفی نامنظم است از تاریخ ایران و سلاجقه آسیای صغیر و خانان قریم(کریم) و عثمانیان و شاهان مسلمان هند. این اثر، پنج باب دارد و این پنج باب، جلد اول کتاب را تشکیل می‌دهند و راجع به پیامبران، خلفا و پادشاهان است. جلد دوم نیز باید در مورد «حکیمان و دانشمندان و سرایندگان» باشد.
این پژوهش بر آن است تا ضمن معرفی نویسنده و اثر او، به معرفی نسخ و ویژگی‌های سبکی در سه سطح زبانی، ادبی و فکری بپردازد. در سطح زبانی، ویژگی‌های صرفی و نحوی کتاب، بررسی شده است. در سطح ادبی، صنایع بدیع لفظی و معنوی و همچنین نمود علم بیان و معانی واکاوی شده‌‌اند و در نهایت به ویژگی‌های فکری اثر نیز اشاره‌ای شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Textual analysis of the manuscript version of Tarikh Heydari by Mir Heydar Hosseini Razi

نویسندگان English

Seyedhossein Hosseiniseddiq 1
Elham Malekzadeh 2
1 PhD Candidate in History of Iran. Institute of Historical Sciences. Research Institute of Humanities and Cultural Studies. Tehran. Iran.
2 Associate Professor. Institute of Historical Sciences. Research Institute of Humanities and Cultural Studies. Tehran. Iran.
چکیده English

Heydari's history is one of the historical texts of the Safavid era, which was written by Mir Heydar -ibn Ali -ibn Mahmoud Hosseini Razi, one of the authors and historians of the first half of the 11th century AH. The book Majma al-Tawarikh or Zubda al-Tawarikh or Heydari's history is a general and irregularly authored history of the history of Iran and the Seljuk’s of Minor Asia, the Khans of Karim, the Ottomans, and the Muslim kings of India. This work includes five chapters. These five chapters make up the first volume, which is related to prophets, caliphs, and kings, and the second volume should be on "sages, scholars, and poets".
This research aims to introduce the author and his work, as well as to introduce the manuscripts and stylistic features in three linguistic, literary and intellectual levels. At the linguistic level, the morphological and syntactic features of the book have been examined. At the literary level, the original verbal and spiritual industries (figurative language), as well as the manifestation of the science of rhetoric, have been analyzed. And finally, the intellectual features of the work are also mentioned.

کلیدواژه‌ها English

"Heydari's history"
"Mir Heydar Hosseini Razi"
"codicology"
"stylistics"
"correction"

عدم تعارض منافع

نویسندگانی که نام‌هایشان ذکر شده است تأیید می‌کنند که هیچ وابستگی یا مشارکتی با هیچ سازمان یا نهادی که منافع مالی (مانند حق‌الزحمه؛ کمک‌های آموزشی؛ شرکت در سخنرانی‌ها؛ عضویت، استخدام، مشاوره، مالکیت سهام یا سایر منافع مالی؛ و شهادت کارشناسی یا ترتیبات مجوز اختراعات) یا منافع غیرمالی (مانند روابط شخصی یا حرفه‌ای، وابستگی‌ها، دانش یا باورها) در موضوع یا مواد مورد بحث در این دست‌نوشته ندارند.

Conflict of Interest  

The named authors confirm that they have no affiliations or involvement with any organization or entity with financial interests (such as fees; educational grants; participation in lectures; membership, employment, consulting, stock ownership, or other financial interests; expert testimony or patent licensing arrangements) or non-financial interests (such as personal or professional relationships, affiliations, knowledge, or beliefs) in the subject matter or materials discussed in this manuscript.

  • قرآن
  • ابن اثیر الجزری، عزالدین ابوالحسن علی بن احمد بن ابی الکرام، (1385 ق/ 1965 م). الکامل فی التاریخ، دارالصادر، بیروت 1385ق./1965م.
  • _______________، تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران، ترجمه عباس خلیلی و ابوالقاسم حالت، موسسه مطبوعات علمی، 1371.
  • افشار، ایرج، عالم‌ آرای‌ شاه‌طهماسب‌، دنیای کتاب‌، تهران 1370.
  • انوشه، حسن، فرهنگنامه ادبی ایران، دانشنامۀ ادب فارسی گزیدۀ اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب فارسی، چاپ دوّم، فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران 1381.
  • بهار، محمدتقی، سبک‌شناسی، امیرکبیر، تهران 1386.
  • حسینى‌ استرآبادی‌، حسن‌، از شیخ‌ صفى‌ تا شاه‌ صفى‌، تاریخ‌ سلطانى‌، به‌ کوشش‌ احسان‌ اشراقى‌، علمی، تهران 1364.
  • خطیبی، حسین، فن نثر در ادب پارسی، زوار، تهران 1375.
  • دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، چاپ دوم، دانشگاه تهران، تهران 1377.
  • شمیسا، سیروس، نگاهی تازه به بدیع، چاپ اول، میترا، تهران 1383.
  • ــــــــــــــــــ، کلیات سبک‌شناسی، میترا، تهران 1388.
  • شیروانی، زین العابدین، بستان السیاحه، سنایی، تهران بی‌تا.
  • صفا،‌ ذبیح الله، ‌تاریخ ادبیات در ایران، فردوس، تهران 1378.
  • فتوحی، محمود، سبک شناسی نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها، چاپ اوّل، سخن، تهران 1391.
  • گلچین معانی ، احمد، تاریخ تذکره های فارسی، چاپ دوم، کتابخانه سنایی، تهران 1363.
  • مایل هروی، نجیب، تاریخ نسخه پردازی و تصحیح انتقادی نسخه‌های خطی، نشر پژوهش‌های اسلامی، تهران 1369.
  • مصاحب، غلامحسین، دایرۀ المعارف فارسی، امیرکبیر، تهران 1374.
  • نفیسی، سعید، تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی، نشر فروغی، تهران 1363.
  • ـــــــــــــــ، کنجکاویهای علمی و ادبی، دانشگاه تهران، تهران 1329.
  • هینتس‌، والتر، شاه‌ اسماعیل‌ دوم‌ صفوی‌، ترجمۀ کیکاووس‌ جهانداری‌، ش‍رک‍ت‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ ع‍ل‍م‍ی‌ و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌‫، تهران 1371.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 شهریور 1404

  • تاریخ دریافت 11 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 01 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 04 بهمن 1402
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404