پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

معرفی ویژگی های رسم الخطی و سبکی نسخه های مثنوی باغ ارم سرودۀ کمال الدین شیر علی بنائی هروی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی. گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات وعلوم انسانی. دانشگاه آزاد اسلامی کرمان. کرمان. ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شیراز. شیراز. فارس. ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه آزاد اسلامی کرمان. کرمان. ایران.
چکیده
مثنوی باغ ارم سروده کمال‌الدین شیرعلی بنائی هروی شاعر عهد تیموری، از نظر ساختار و موضوع، یکی از آثار مهم و برجستۀ عصر تیموری است.تصحیح این مثنوی (7570 بیت) با مقایسه چهار نسخه خطی صورت گرفته است. برمبنای این تصحیح و پژوهش، برخی ویژگی های رسم‌الخطی نسخه‌های باغ ارم معرفی شده است. در این بررسی و پژوهش مشخص گردید که نسخه بادلیان و کتابخانه ملی پاکستان در موضوع و تعداد ابیات به موازات هم هستند. مثنوی باغ ارم از یک داستان اصلی به نام بهرام و بهروز و تعداد بسیار داستان‌های کوتاه در خلال داستان اصلی برای انتقال معنی گنجانده شده است که مایگان آن‌ها پند و اندرز، نکات عرفانی، اخلاقی و ثبت وقایع تاریخی عصر شاعر است. با توجه به علاقۀ بنائی هروی به ثبت وقایع تاریخی ، در این مثنوی نیز به رویدادهای عصرتیموری و مدح اشخاصی چون سلطان یعقوب ،خواجه عبیدالله احرار، خواجه محمّد یحیی، عبدالغفور لاری و دیگران پرداخته که از نظر تاریخی حائز اهمیت است. با توجه به شرح حال خود و آوردن غزلی در بین مثنوی باغ ارم و ابراز عشق به معشوق و رویگردانی از او ،بنایی هروی می تواند یکی از پیشگامان مکتب وقوع و سوخت و واسوخت باشد که قابل تأمل است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

"Introduction of the characteristics of the script and style of the versions of the Masnavi of Bagh-e- Eram written by Kamaladdin Shir Ali Banaei Heravi"

نویسندگان English

Batool Shahabi 1
Khairollah Mahmoodi 2
Daryush Kazemi 3
1 Doctoral student of Department of persian Language and Literature, faculty of Literature and Humanities,. Islamic Azad university, Kerman, IRAN.
2 Associate Peofessor of the Department of persian Language and Literature, faculty of Literature and Humanities, Shiraz university, Shiraz, Fars, IRAN.
3 Assistant Professor of the Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University of Kerman. Kerman. IRAN.
چکیده English

Masnavi of Bagh_e_ Eram composed by Kamal al-Din Shir Ali Banaei Heravi, poet of the Timurid period that is one of a the important and prominent works of the Timurid era in terms of structure and subject. This Masnavi (7500 verses) was made by comparing four manuscripts. Based on this correction and research, some features of the calligraphy of Bagh-e- Eram versions have been introduced. In this investigation and research, it was found that the Badalian version and the National Library of Pakistan are parallel in terms of the subject and the number of verses.In terms of structure the Masnavi of Bagh_e_ Eram in order to convey meaning is included of a main story called Bahram and Behrooz and many short stories during the story, which their theme is advice, mystical and moral points, and recording the historical events of the poet's era. Due to the fact that, in addition to being a poet, Banaei was interested in recording historical events, he has written works in this field. In this masnavi, the events of the Timurid era and the praise of people such as Sultan Yaqoob, Khwaja Obaidullah Ahrar, Khwaja Mohammad Yahya, Abdul Ghafoor Lari, etc., are historically important. Considering his style and bringing a sonnet among the Masnavi of Bagh-e- Eram, Banaei Heravi can be one of the pioneers of Sukht and Vasukht school, which is worthy of reflection.

کلیدواژه‌ها English

Manuscript
Banaei Heravi
Bagh-e-Iram
Behrooz and Bahram
Sanai

عدم تعارض منافع

نویسندگانی که نام‌هایشان ذکر شده است تأیید می‌کنند که هیچ وابستگی یا مشارکتی با هیچ سازمان یا نهادی که منافع مالی (مانند حق‌الزحمه؛ کمک‌های آموزشی؛ شرکت در سخنرانی‌ها؛ عضویت، استخدام، مشاوره، مالکیت سهام یا سایر منافع مالی؛ و شهادت کارشناسی یا ترتیبات مجوز اختراعات) یا منافع غیرمالی (مانند روابط شخصی یا حرفه‌ای، وابستگی‌ها، دانش یا باورها) در موضوع یا مواد مورد بحث در این دست‌نوشته ندارند.

Conflict of Interest 

The named authors confirm that they have no affiliations or involvement with any organization or entity with financial interests (such as fees; educational grants; participation in lectures; membership, employment, consulting, stock ownership, or other financial interests; expert testimony or patent licensing arrangements) or non-financial interests (such as personal or professional relationships, affiliations, knowledge, or beliefs) in the subject matter or materials discussed in this manuscript.

  • آژند، یعقوب (۱۳۷۹)، تاریخ ایران، دوره تیموریان، تهران: جامی.
  • اوحدی بلیانی، تقی‌الدین محمد بن محمد(1389). عرفات العاشقین و عرصات العارفین، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
  • بنائی هروی، کمال‌الدین شیرعلی (۱۴۰۰)، دیوان بنایی هروی، به تصحیح سید عباس رستاخیز سانچارکی، چاپ اول، قم: پژوهش متون.
  • _________________ (۱۳۶۸). رساله در موسیقی، به کوشش داریوش صفوت - تقی بینش، نصرالله حاج سید جوادی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  • _________________ (بی تا)، مثنوی باغ ارم، نسخه خطی، اصل بادلیان 987، دانشگاه،۹۰۳- ف.
  • _________________ (بی تا)، مثنوی باغ ارم، نسخه خطی، کتابخانۀ ملی پاکستان،۱۲۲۱.
  • _________________ (۱۲۷۰)، مثنوی باغ ارم، نسخه خطی، کتابخانۀ ملی پاکستان، ۹۲۲۸.
  • _________________ (بی تا)، مثنوی باغ ارم، نسخه خطی، در کلیات سنائی، لاهور، دانشگاه پنجاب.، ۳۶۱۶.
  • جیلانی «جلالی»، غلام (۱۳۳۲). چهارکتاب نایاب، غزنین: مطبع سنایی.
  • درّی، زهرا (۱۴۰۰). مثنوی‌های بهروز و بهرام از بنائی هروی و وقار شیرازی، تهران: انتشارات زوّار.
  • روملو،حسن بیگ (۱۳۵۷). احسن التواریخ، به تصحیح، عبدالحسین نوایی، تهران: بابک.
  • ریپکا، یان با همکاری اوتاکارکلیما...[ و دیگران] (1383). تاریخ ادبیات ایران، ترجمه ابوالقاسم سرّی، جلد 1و2، چاپ اول. تهران: سخن.
  • سام میرزا صفوی (۱۳۸۹). تحفۀ سامی، تصحیح و تعلیقات فاطمه انگورانی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
  • شفیعی کدکنی، محمدرضا (۱۳۸۶). تازیانه‌های سلوک، تهران: آگاه.
  • شمیسا، سیروس (۱۳۷۵). سبک‌شناسی شعر، تهران: چاپ فردوس.
  • شوشتری، قاضی نورالله (۱۳۹۲). مجالس‌المؤمنین، مقدمّه، تصحیح و تعلیقات: ابراهیم عرب‌پور، منصور ستایش، محمدرضا محمدیان، محمد خزاعی، محمدعلی علی‌دوست ، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
  • صفا، ذبیح‌الله (۱۳۶۹). تاریخ‌ادبیات ایران، جلد ۴، تهران: فردوس.
  • عاشقی عظیم‌آبادی، حسینقلی خان‌ بن‌ علی‌خان‌(۱۳۹۱). تذکرۀ نشتر عشق، تصحیح و تعلیقات: سید کمال حاج سید جوادی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
  • فتوحی رودمعجنی،محمود (۱۳۸۵). بلاغت تصویر، تهران: سخن
  • قطعان، محمدیار بن عرب (۱۳۸۵)، مسخرالبلاد« تاریخ شیبانیان»،به تصحیح نادره جلالی، تهران : میراث مکتوب.
  • گلچین معانی، احمد (۱۳۷۴). مکتب وقوع در شعر فارسی، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
  • مایل هروی، نجیب (۱۳۷۷).  شیخ عبدالرحمن جامی، تهران: طرح نو.
  • ___________(۱۳۹۴). تاریخ نسخه‌پردازی و تصحیح انتقادی نسخه‌های خطی، چاپ اول، تهران: انتشارات سوره مهر.
  • مصطفوی، سید اسدالله (۱۳۵۱). برگزیدۀ باغ ارم، یا بهرام و بهروز، تهران.
  • منزوی، احمد (۱۳۸۶). فهرستوارۀ کتاب‌های فارسی، جلد دهم، تهران: مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی (بخش کتابخانه).
  • مولوی، جلال الدین(1387).شرح مثنوی معنوی، دفتر پنجم، تألیف کریم زمانی، تهران: انتشارات اطلاعات.
  • نفیسی، سعید (۱۳۶۳). تاریخ نظم و نثر در زبان فارسی، سعید نفیسی، تهران: نشر فروغی.
  • واصفی، زین‌الدین محمود ( ۱۳۴۹). بدایع‌الوقایع، به کوشش الکساندر بلدوروف، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
  • واله داغستانی، علیقلی بن محمدعلی ((۱۳۸۴) تذکرۀ الشعرا، مقدمه، تصحیح و تعلیق، محسن ناجی نصرآبادی تهران: اساطیر.
  • (مقاله) علیزاده، احمد و مهرنیا، میثم (۱۳۹۳). مقاله «معرّفی دیوان بنایی هروی و نگاهی به سبک او». فصلنامه تخصصی سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی، بهار ادب، شمارۀ پیاپی ۲۰ (۳۰۵_۳۱۳).
  • (مقاله) فکری سلجوقی (۱۳۲۴). مقاله «استاد سبز معمار و استاد بنایی هروی». نشریه: آریانا، شماره ۴ سال سوم.
  • (مقاله) کلکانی، صدیق الله (۱۴۰۱). مقاله «دوره‌های سنایی‌پژوهی افغانستان و تأثیرات آن بر سنایی‌پژوهی ایران و عکس آن»، دوفصلنامه تاریخ‌ادبیات، دانشگاه شهید بهشتی. (۲۷_۴۴).

  • تاریخ دریافت 04 آبان 1402
  • تاریخ بازنگری 02 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 13 آذر 1402
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1403