پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون (مجله علمی بین المللی)

تحلیل واقعات عرفانی با تصحیح و بررسی رسالهء ذکر واقعات از باخرزی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شهید چمران. اهواز. خوزستان. ایران.
چکیده
واقعه‌بینی از احوال اشراقی در سلوک صوفیانه است که در آن سالک، درونیّات خویش را در ارتباط با عالم غیب می‌بیند. واقعه را حالت میان نوم و یقظه گفته‌اند که به‌ویژه در خلوت‌نشستن و استغراق در ذکر حادث می‌شود. واقعات، همچون رویا، نمادگونه هستند و این پیر است که با تأویل و تعبیر آن، سالک را از مهالک پیش‌آینده یا دغدغه‌های سلوک مطلع می‌کند؛ بنابراین، معرفت این واقعه‌بینی نیاز است. پس از تحلیل واقعه از منظر صوفیان، تفاوت آن با خواب و بررسی سنّت واقعه‌گویی و واقعه‌نویسی، به بررسی رسالهء ذکر واقعات می‌پردازیم که پاسخ‌های باخرزی است به واقعات و پرسش‌های مریدی به نام أخی رضی. باخرزی با پاسخ‌های کوتاه و صریح، علاوه بر بیان وجوهی از منظومهء معرفت‌شناسی در طریقت کبرویه، فتاوی خویش را نیز در مباحث مربوط بیان می‌کند. این فتاوی گاه برگرفته از آرای مشایخ متقدّم است. در واقعات نیز باخرزی اغلب بر جنبهء ارشادی توجّه دارد تا تأویل و تعبیر صرف؛ بنابراین، دستوراتش چنان که باید مبتنی بر چگونگی سلوک واقعه‌بین است. رسالهء مصحَّح ذکر واقعات، علاوه بر ارزش معرفت‌شناسی، به عنوان متن ادبی کهن نیز حائز اهمیت است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analyzing mystic vaghaeis with amendement and review of Bakhrezi's treatise on mention of vaghaeis

نویسنده English

Ehsan Pourabrisham
Assistant Professor of the Department of Persian Language and Literature. Faculty of Literature and Humanities. Shahid Chamran University. Ahvaz. Khuzestan. Iran.
چکیده English

vaghaeibene is one of the illuminative states in Sufi conduct, in which the salek sees his inner self in relation to the unseen world. The vaghaei has been called a state between sleep and vigilance, which occurs especially when sitting alone and absorbed in the remembrance of the incident. vaghaeis like a dream are symbolic and it is the Peer who informs the salek about the impending danger or the concerns of the conduct by its interpretation and interpretation; Therefore, the knowledge of this vaghaeis is needed. After analyzing the vaghaeis from the perspective of the Sufis, its difference from a dream, and examining the tradition of telling vaghaeis and writing vaghaeis, we will examine the treatise on mention of vaghaeis , which are excellent answers to the vaghaeis and questions of a disciple named Akhi Razi. With short and clear answers, Bakhrezi, in addition to expressing some aspects of the epistemological system in the Kabruyeh school, also expresses his fatwa in the related topics. This fatwa is sometimes taken from the opinions of advanced elders. In events, Bakhrezi often pays attention to the guiding aspect rather than mere interpretation; Therefore, his instructions are based on how the realist should behave. In addition to its epistemological value, Risalah of the mention of vaghaeis is also important as an ancient literary text.

کلیدواژه‌ها English

vaghaei
Sufism
Bakhrazi
Amendement
Tariqat-e-Kubaruyeh
  • احمد بن حنبل، مسند الامام احمد بن حنبل، اشراف عبدالله بن عبدالمحسن ترکی، بیروت: موسسة الرسالة لبنان، 1416ق.
  • اسفراینی، نورالدین عبدالرحمن، کاشف الاسرار. به اهتمام هرمان لندلت، چاپ دوم، تهران: موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران و دانشگاه مک گیل، 1383.
  • ابن بزار اردبیلی، صفوة الصفا، مقدمه و تصحیح غلامرضا طباطبائی مجد، تهران، انتشارات زریاب، 1376.
  • باخرزی، ابوالمفاخر یحیی، اورادالاحباب و فصوص الآداب، جلد دوم، به کوشش ایرج افشار، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1383. 
  • پورجوادی، نصرالله، «لطایف قرآنی در مجالس سیف‌الدین باخرزی» مندرج در: پژوهش‌های عرفانی، چاپ دوم، تهران، نشر نی، 1388.
  • جامی، نورالدین عبدالرّحمن، نفحات الانس، مقدمه، تصحیح و تعلیقات از محمود عابدی، چاپ پنجم، تهران، سخن، 1386.
  • حلاج، حسین بن منصور، دیوان الحلاج، وضع حواشیه و علّق علیه محمد باسل عیون السود، بیروت، دارالکتب العلمیة، 2002م
  • خبوشانی، محمد، رسالۀ «آداب درویشی»، مندرج در: تذکرۀ شیخ محمد خبوشانی، تصحیح علی محدّث، به اهتمام محمد خواجوی. تهران، مولی، 1392.
  • خوارزمی، تاج الدین حسین، شرح فصوص الحکم، تصحیح نجیب مایل هروی، چاپ دوم. تهران، مولی، 1386.
  • سلمی، ابوعبدالرّحمن محمد، کتاب الاربعین فی التّصوف، مندرج در: مجموعه آثار ابوعبدالرّحمن سلمی جلد دوم، گردآوری نصرالله پورجوادی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1369.
  • سلمی، ابوعبدالرّحمن محمد، کتابُ الفتوة، تصحیح سلیمان آتش، مندرج در: مجموعه آثار ابوعبدالرّحمن سلمی جلد دوم، گردآوری نصرالله پورجوادی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1369.
  • سمنانی، علاءالدوله، العروة لأهل الخلوة و الجلوة، به تصحیح و توضیح نجیب مایل هروی، تهران، مولی، 1362.
  • سمنانی، علاءالدوله، مصنفات فارسی، به اهتمام نجیب مایل هروی، چاپ دوم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1383.
  • سهروردی، شهاب‌الدین ابوحفص عمر، عوارف المعارف، ترجمۀ ابومنصور بن عبدالمؤمن اصفهانی، به اهتمام قاسم انصاری، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی. 1384.
  • سیستانی، امیراقبال، چهل مجلس علاءالدوله سمنانی، به اهتمام عبدالرفیع حقیقت، تهران، اساطیر، 1379.
  • صدرایی خویی، علی، «خلوت درویشان در فتاوی عرفانی باخرزی»، پیام بهارستان، دوره دوم، سال دوم، شماره نهم، پاییز 1389. صص 146-155.
  • عین القضات همدانی، ابوالمعالی عبدالله بن محمد، تمهیدات، با مقدمه و تصحیح و تحشیه و تعلیق عفیف عسیران، چاپ دوم، تهران، کتابخانه منوچهری، بی تا.
  • غزالی، احمد، «نامه‌های احمد غزالی به عین القضات همدانی» مندرج در: مجموعه آثار فارسی احمد غزالی، چاپ سوم با اضافات، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1376.
  • غزالی، ابوحامد محمد، کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیو جم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1382.
  • قشیری، ابوالقاسم عبدالکریم، رساله قشیریه، ترجمه ابوعلی عثمانی، با تصحیحات و استدراکات بدیع الزمان فروزانفر، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1374.
  • کاشانی، عزّالدین محمود بن علی، مصباح الهدایة و مفتاح الکرامة، با تصحیح و مقدمه و تعلیقات جلال‌الدین همایی، چاپ ششم، تهران، نشر هما، 1381.
  • کاشانی، عزالدین محمود بن علی، «کنوز الاسرار و رموز الاحرار» مندرج در: شروح سوانح، به اهتمام احمد مجاهد، تهران، سروش، 1372.
  • کلابادی، ابوبکر محمد، کتاب تعرّف، به کوشش محمدجواد شریعت، تهران، اساطیر، 1371.
  • مستملی بخاری، ابوابراهیم اسماعیل، شرح التعرّف لمذهب التصوف، با مقدمه، تصحیح و تحشیه محمد روشن، تهران، اساطیر، 1363.
  • مولانا شیخ، رسالۀ «خوارق عادات احرار» مندرج در: احوال و سخنان خواجه عبیدالله احرار، به تصحیح و با مقدمه و تعلیقات عارف نوشاهی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1380.
  • میهنی، محمد بن منور، اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی‌سعید، با مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران، آگاه، 1386.
  • نجم‌الدین رازی، ابوبکر عبدالله بن محمد، مرصاد العباد، به اهتمام محمد امین ریاحی، چاپ چهاردهم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی،1389.  
  • نجم‌الدین کبری، احمد بن عمر، فوائح الجمال و فواتح الجلال، ترجمه با عنوان: نسیم جمال و دیباچۀ جلال، تصحیح فریتس مایر، ترجمه و توضیح قاسم انصاری، تهران، طهوری، 1388.
  • وحیدالاولیاء، میرزا احمد عبدالحی تبریزی، اوصاف المقرّبین، شیراز، خانقاه احمدی، بی تا.
  • هجویری، ابوالحسن علی بن عثمان، کشف المحجوب، مقدمه، تصحیح و تعلیقات از محمود عابدی، چاپ سوم، تهران، سروش، 1386.
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3
فروردین 1402
صفحه 142-166

  • تاریخ دریافت 13 مرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 06 شهریور 1401
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1402